Connected mobility: een nieuwe dimensie

connected-network

Autonoom rijdende auto’s op de Nederlandse snelwegen. Een huis dat de elektrische auto precies op het juiste moment tegen de gunstigste prijs weet op te laden. Via onze smartphones, tablets en bijbehorende smart gear monitoren we alles en passen het naar wens aan. We zijn permanent verbonden, waar we ook gaan. Of toch nog niet?

Connected mobility past bij de ontwikkeling van het ‘internet of things’ waarbij alles met alles is verbonden. Het ‘connected’ zijn lijkt vooral interessant te worden zodra er sprake is van een groot aantal gebruikers. Dan zorgt de technologie bijvoorbeeld voor een efficiënt gebruik van het energienetwerk. Of het wegennet, terwijl de reiziger tegelijkertijd meer zekerheid krijgt over de duur van zijn reis. Dat gaat verder dan een timer op een elektrisch apparaat of de bekende reisplanner in auto’s. Pionieren dus.

Onderhandelen voor maximale efficiëntie in verkeersmanagement

Eerst even de definitie. Connected mobility speelt zich af in de wereld van verkeer en vervoer. Het gaat in dit geval over pure ICT: hard- en software die reageren op een vraag. Soms peer-to-peer, bij twee auto’s, waarvan er een de ander vertelt dat hij een noodstop moet maken en de ander dat op tijd doet. Soms via een centrale die alle datastromen, zoals wegwerkzaamheden, verkeersdrukte, het lokale weer, het soort weg, enzovoort samenvoegt en verwerkt voor een passend reisadvies. Daarbij onderhandelen de hard- en software constant met elkaar om tot een maximale efficiëntie te komen. Bijvoorbeeld om de reis en het opladen zo te plannen dat de elektrische auto onderweg niet zonder acculading komt te staan.

Nieuwe chips en protocollen

In het ideale toekomstscenario van connected mobility weet zo’n elektrische auto via de smartphone op welk moment hij de volgende rit maakt. De lader weet daardoor wanneer de auto weer opgeladen moet zijn. De slimme lader neemt het fluctuerende energieaanbod en de meebewegende prijs ervan mee in zijn afweging om op het meest (prijs)gunstige moment te laden. Projecten als powerUp of Jouw Energie Moment maken dit mogelijk, zij het nog in beperkte vorm. De pionierfase kenmerkt zich door veel verschillende initiatieven, waarin wordt gezocht naar de meest geëigende standaarden. Hoe werken die samen en wat zijn de bijbehorende protocollen en technieken om een goede en veilige communicatie tussen de verschillende apparaten mogelijk te maken? Deze standaarden zijn nodig om softwarebouwblokken en specialistische chips te ontwikkelen, die op hun beurt moeten zorgen voor een prijsniveau dat grootschalige marktintroductie mogelijk maakt.

Netwerkdenken

Terug naar wat er al is. Nog voor je op pad gaat vult connected mobility het reisadvies van de routeplanner aan met realtime-informatie over de verkeerssituatie. Een geplande reis kan zo vooraf al beoordeeld en bijgesteld worden; een app waarschuwt dat je eerder moet vertrekken om op tijd op een afspraak te zijn. Eenmaal onderweg gaat ook de werkelijke situatie op de weg meespelen. In de toekomst krijgen bestuurders via een app informatie, bijvoorbeeld over de gunstigste rijbaan vanwege een colonne vrachtwagens verderop, of een snelheidsadvies vanwege een komende of oplossende file. De informatie beperkt zich nog tot de individuele bestuurder, maar doet al een beroep op het zogenaamde coöperatieve rijden: de bestuurder volgt – via de app – de aanwijzingen op die door de weg en het collectief van auto’s worden teruggekoppeld.

Privacy-onderhandeling

Beveiligings- en privacyvraagstukken over de datastromen en –opslag spelen hier een rol. Data over bijvoorbeeld de locatie van auto’s wordt immers verspreid tussen de verschillende systemen, apparaten en netwerken. Dat moet veilig zijn. En wil het vertrouwen in deze technologie groeien bij de gebruikers, dan speelt ook de privacyvraag mee. Voordat connected mobility de standaard wordt, zijn hierover nog de nodige onderhandelingen te voeren.

Nieuwe verantwoordelijkheid

Connected mobility vraagt dus letterlijk een continue verbinding. Maar wel met andere verantwoordelijkheden voor bijvoorbeeld beheer dan bij de huidige structuren. Kijk bijvoorbeeld naar de energiemarkt. Voorheen liep de keten van centrale leverancier naar decentrale gebruikers. Nu zorgt decentrale opwekking voor multidirectionele stromen. Dat vraagt een andere manier van monitoren en sturen. En wie is uiteindelijk verantwoordelijk of aansprakelijk voor die nieuwe informatielaag? In de energiemarkt ontstaan al initiatieven en bewegingen om deze vragen te beantwoorden. Bij het wegbeheer moet zich dat nog ontwikkelen. Want wie beheert straks de verbindingen tussen bijvoorbeeld tientallen voertuigen die samen een file proberen te voorkomen? Commerciële partijen ontwikkelen dit grotendeels vanuit eigen innovatiebudget. Koopt de overheid deze data dan weer in of komt er een nieuwe beheerpartij? En wat is diens verantwoordelijkheid? Deze vragen moeten beantwoord worden om een basis te kunnen scheppen voor connected mobility op grote(re) schaal.

Een zekere toekomst?

Tegelijkertijd groeit het besef dat connected mobility ons ook veel oplevert. Met name veiliger verkeer met tot mogelijk wel 80% minder incidenten en ongelukken dan nu het geval is. Het decentrale karakter maakt het weliswaar complexer, maar juist die complexiteit maakt het ook robuuster. Rekenkracht is immers opeens overal beschikbaar waardoor het systeem moeilijker uitvalt. Het netwerkdenken biedt ons als individu bovendien meer zekerheid. Denk bijvoorbeeld aan een snelheidsbeperking van 60 kilometer per uur in de spits die er wel voor zorgt dat we allemaal sneller thuis zijn omdat hij files voorkomt.

Tot slot zorgt de benodigde open-data-uitwisseling tussen de verschillende onderdelen voor meer beschikbare gegevens. Met mogelijkheden voor nieuwe diensten, ook op andere gebieden: efficiënter en veiliger vrachtvervoer op de weg bijvoorbeeld. Of betere benutting van onze vaarwegen rond beweegbare bruggen. Het duurt nog even en het gaat stap voor stap. Maar connected mobility komt er!

Contact:

paul-van-koningsbruggen-1

Gerelateerde items

Slimme app FlowPatrol bevorderde doorstroming A58

Lees verder

Project

Autonome voertuigen: op het juiste spoor?

Lees verder

Publicatie

Gouda sluit aan op verkeersmanagementsysteem Zuid-Holland

Lees verder

Nieuws

Bewustwording van informatiebeveiliging

Lees verder

Publicatie