Openbaar vervoer betalen met je smartphone

smart-ov

Smart-OV is een proef met een nieuwe manier van betalen in het openbaar vervoer. De OV-chipkaart komt op een speciale simkaart, zodat deelnemers kunnen betalen met hun smartphone. Een app op de telefoon toont de reistransacties en status van de kaart: ‘Ben ik wel of niet ingecheckt?’.

Artikel uit Objective 25, 2016 - ook beschikbaar in pdf

De OV-chipkaart is inmiddels goed ingeburgerd. Het gemak om alle openbaar vervoer met één kaart te betalen is enorm. Maar we vergeten nog weleens in of uit te checken en die status kunnen we niet aflezen van de OV-chipkaart. Bovendien is het toch een extra kaartje in de portemonnee. Het gebruiksgemak kan dus nog verder geoptimaliseerd worden. Waarom zou je die OV-chipkaart niet integreren in een smartphone? Dan ben je van een losse kaart af en kun je alles rond het reizen regelen met een gebruiksvriendelijke app op de telefoon. Technisch is dat mogelijk. Veel moderne telefoons beschikken al over NFC-technologie, die de OV-chipkaart ook gebruikt om met de poortjes te communiceren.

Praktijkproef

Tijdens de proef ‘Smart-OV’ is dit idee in de praktijk getoetst; een gezamenlijk initiatief van alle openbaar vervoersbedrijven, Translink, KPN en Vodafone. Deelnemers aan deze proef ontvingen van Vodafone en KPN een nieuwe simkaart met daarop de functionaliteit van de OV-chipkaart. In- en uitchecken gebeurt door de telefoon op dezelfde manier voor de kaartlezers te houden als de plastic OV-chipkaart. Een app geeft direct inzicht in de reistransacties en de status van de kaart. Ben ik in- of uitgecheckt? Wat zijn de laatste tien ritten, wat kostte de laatste reis en wat is het huidige saldo? Met Smart-OV wordt de drempel naar het openbaar vervoer verder verlaagd en het gemak voor de reiziger verhoogd.

In technisch opzicht moest de proef aantonen dat betalen met de smartphone in het openbaar vervoer werkt en tevens gebruiksvriendelijk is.  Hoe makkelijk gaat het inchecken met je telefoon? Moet je die nog op een bepaalde manier bij het paaltje houden? Kunnen conducteurs alle types telefoons uitlezen met hun apparatuur? Geen eenvoudige opgave met alle verschillende merken en types smartphones.

Hoe krijg je die OV-kaart in je telefoon?

Voor deze proef zetten we de OV-chipfunctie op een nieuw type simkaart. Deze kaart gebruikt de NFC-functie die al in de telefoon aanwezig is en kan communiceren met de bestaande poortjes en kaartlezers van de OV-bedrijven. Er is dus geen nieuwe hardware nodig in het veld.

Het klinkt simpel: zet de OV-chipfunctie op een simkaart en stop die in een telefoon. Maar het gaat hier om een officieel betaalmiddel en security is daarom een belangrijk uitgangspunt. Daarom is een speciale simkaart gebruikt om veilig te kunnen communiceren met de buitenwereld. De simkaart bevat onder andere een beveiligd gedeelte (secure element) voor veilige opslag van gegevens en applicaties. Technolution, technologiepartner van Translink, heeft voor Smart-OV een tool gemaakt om de OV-chipkaart in een secure element te plaatsen.

Een secure element is vergelijkbaar met een bank waarbinnen een aantal beveiligde cellen als kluizen dienst doen. De telecomprovider is de eigenaar van de simkaart en dus van de bank. Hij is de enige die rechtstreeks met zo’n secure element op beheerniveau kan communiceren. Tevens kan hij kluisjes verhuren aan anderen om daar hun applicatie in te zetten of data op te slaan. Translink heeft zo’n kluisje gehuurd en hierin de OV-chipkaart opgeslagen. De simkaart heeft in de telefoon een directe hardwarekoppeling met de NFC-radiocommunicatie van het toestel. Zo ontstaat een veilig afgeschermd kanaal voor communicatie met de buitenwereld.

Gebruiksgemak met smartphoneapp

De smartphoneapp is ook gebouwd door Technolution. Om de telefoon als OV-chipkaart te gebruiken, is de app niet noodzakelijk. Zelfs als de telefoon uit staat of zichzelf uitschakelt bij lage accu, dan heeft de accu nog genoeg energie om de OV-chipkaart te laten werken. De app biedt vooral gebruiksgemak. De reiziger kan de informatie van zijn OV-reizen bekijken. In de toekomst zou het kopen van producten een handige uitbreiding van de app kunnen zijn.

Samen de route bepalen

Het Smart-OV-experiment ging van start met een duidelijk doel: je reis betalen met je telefoon en het gemak voor de reiziger verhogen. Langs welke route we dat doel moesten bereiken, dat hebben de partijen samen onderweg uitgepuzzeld. Er is continu afstemming geweest om dit voor elkaar te krijgen. Translink had de regie en verzorgde alle zakelijke aspecten van dit project. Wij hebben Translink geholpen met het opstellen van de specificaties en het beantwoorden van vragen van andere partijen. We hebben een actieve rol gespeeld in het businessconcept, de mogelijkheden en de gebruikerservaring en ontwikkeling van de app. Als technologie-integrator hebben we nauw samengewerkt met de telecomproviders.

OV-chip krijgt gezelschap op simkaart

Het technologisch hart van Smart-OV, het secure element, biedt ook mogelijkheden voor andere toepassingen. Er zijn legio businesscases te bedenken. Bijvoorbeeld het plaatsen van sleutels in een secure element voor toegang tot een gebouw of een computersysteem. Zo komen er steeds meer diensten en zaken die we op onze smartphone kunnen regelen. Steeds meer losse voorwerpen, zoals pasjes die we nu nog in onze portemonnee bij ons dragen en sleutels, zullen verhuizen naar de smartphone.

Vervolg Smart-OV

Op dit moment wordt de proef met Smart-OV geëvalueerd. Zodra er vervolgstappen worden gezet in de ontwikkeling van Smart-OV zullen Translink en de vervoerders dit bekend maken.

Contact:

marcel-de-wit

Gerelateerde items

In- en uitchecken met de smartphone in het OV

Lees meer

Project

Verkeersmanagement bij evenementen

Lees meer

Project

Reistijd; wat is het belang en hoe meten we het?

Lees meer

Publicatie

Bewustwording van informatiebeveiliging

Lees meer

Publicatie